INICJATYWY

 

ERA KOMPUTERYZACJI

 

Powstanie komputerów i dynamicznie generowane przez nie zmiany cywilizacyjne (obecną fazę cywilizacji nazywa się epoką informatyczną lub epoką digitalizacji) jest nowym, kardynalnie ważnym wyzwaniem dla intelektualistów, w tym dla filozofów. 

 

Niedawno wyłonione filozoficzne i interdyscyplinarne badania w tym obszarze są już w niektórych partiach zaawansowane, podczas gdy w innych dopiero się konstytuują. Obejmują przede wszystkim studia nad logikami, będącymi podstawą nauk informatycznych, teorie sztucznej inteligencji, filozofię nauk informatycznych, teorie informacji i teorie komunikacji, ontologiczne kwestie wirtualności, problemy społeczno-kulturowych i antropologicznych efektów komputeryzacji, a także rozważania nad współczesną sztuką. 

Mimo rozwiniętego charakteru niektórych typów badań w obrębie problematyki komputeryzacji, badania te są ciągle in statu nascendi – otwarte i inkorporujące nowe zespoły problemów oraz projekty rozstrzygnięć. Fascynują i swą nowością, i ważnością. Są niezbywalne w diagnozach obecnego i przyszłego świata. 

 

Czasopismo FILOZOFIA I NAUKA. Studia filozoficzne i interdyscyplinarne włącza się w ten obszar badań, otwierając inicjatywę publikacyjną pt.: ERA KOMPUTERYZACJI. Wynikiem tego przedsięwzięcia będzie zbiór tekstów opublikowanych w 8 tomie czasopisma w pierwszej połowie 2020 roku.

  

Tytuł tej inicjatywy, sygnalizujący obszar badawczy, a nie problem, jest maksymalnie szeroki, ponieważ nie chcielibyśmy ograniczać jej uczestników – nie tylko w ukierunkowaniu stylu badań i stanowisk, ale i w stawianiu problemów. Pragniemy, aby to autorzy pokazali w swoich tekstach, jakie problemy są newralgiczne, bądź najbardziej aktualne, bądź najbardziej dla nich interesujące. 

Sugerujemy jedynie podstawowe, już klasyczne sekcje tematyczne, traktując je jako zbiór otwarty: 

Natura nauk informatycznych – teoria a praktyka

Artefakty, wirtualna rzeczywistość

Sztuczna inteligencja

Zmiany antropologiczne, społeczne i cywilizacyjne generowane przez komputeryzację.

 

Oczywiście, nie podejmujemy tej problematyki na gruncie polskim jako pierwsi. Poprzednie cenne podobne inicjatywy to: 

  1. A. Kiepas, M. Sułkowska, M. Wołek (red.), Człowiek a światy wirtualne, Wyd. Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2009.
  2. P. Zeidler (red.), S. Leciejewski (słowo wstępne), zeszyt monotematyczny, „Studia Metodologiczne”, 38, 2017, s. 9–203.
  3. R. Murawski (oprac., tłum.), Filozofia informatyki. Antologia, Wyd. UAM, Poznań 2014.
  4. Blog Profesora Witolda Marciszewskiego i doktora Pawła Stacewicza Polemiki i rozmówki w „Cafe Aleph” http://marciszewski.eu/

 

Warto też wspomnieć o polskim pionierze badań nad sztuczną inteligencją, na gruncie szeroko potraktowanej filozofii, Janie M. Żytkowie (1944–2001). Swe badania nad automatyzacją procesów poznawczych, głównie odkryć naukowych, prowadził on początkowo w Polsce, a następnie we współpracy z Herbertem Simonem, noblistą, w USA.

 

Teksty do zbioru prosimy przesyłać do 15 lutego 2020 r. na adres filozofiainauka@ifispan.waw.pl lub 

mczarnoc@ifispan.waw.pl

Chętnie odpowiemy na wszystkie pytania i wątpliwości, które prosimy kierować na powyższe adresy emailowe.

Informacje edytorskie dla Autorów można znaleźć pod adresem: http://filozofiainauka.ifispan.waw.pl/informacje-dla-autorow/

 

Będziemy wdzięczni za wcześniejsze informacje (które nie mają charakteru sztywnych zobowiązań) od osób, które zamierzają się włączyć w naszą inicjatywę. 

 

PODSTAWOWE INFORMACJE O CZASOPIŚMIE:

FILOZOFIA I NAUKA. Studia filozoficzne i interdyscyplinarne ma 20 punktów na liście MNiSW czasopism punktowanych z 2019 roku. 

Czasopismo jest publikowane online w otwartym dostępie (filozofiainauka.ifispan.waw.pl) oraz w wersji papierowej. 

Jest indeksowane lub/i jego treści są archiwizowane w bazach: CEJSH, DOAJ, ERIH Plus, EBSCO, PAN Czytelnia Czasopism. 

prof. dr hab. Małgorzata Czarnocka, red. nacz. FiN

dr Mariusz Mazurek, członek redakcji FiN

listopad 2019


 

STAŁY BLOK TEMATYCZNY: POLSCY MYŚLICIELE O NAUCE

 

Otwieramy w FiN stały blok tematyczny POLSCY MYŚLICIELE O NAUCE. Pragniemy w nim publikować analizy, interpretacje itp. poglądów polskich intelektualistów o nauce – bądź poglądów stricte filozoficznych, bądź dla filozofii istotnych. Ponadto blok będzie prezentował teoretyczne konstrukcje tych filozofów – dawnych prekursorów naturalizmu – którzy angażowali naukę do swych koncepcji.

Formy i struktury tekstów w bloku są dowolne. Mogą to być między innymi analizy krytyczne i teksty polemiczne, opracowania wątków twórczości poszczególnych intelektualistów lub ich grup.

 

Idea bloku absolutnie nie jest sprowokowana aktualną sytuacją polityczną. Chodzi nam o przywołanie zapomnianych, a ciągle wartościowych polskich dokonań, choćby mogących inicjować polemiki, wzbogacających aktualną myśl poprzez krytyczne oceny dawnych itp.  

Uderzające jest, w jak małym stopniu filozofowie polscy odwołują się obecnie do dokonań kolegów poprzednich generacji, a zapatrzeni są, często bez reszty, w prace filozofów zachodnioeuropejskich i ze Stanów Zjednoczonych, także w koncepcje miałkie, wtórne i często małowartościowe. Jest to differentia specifica współczesnego polskiego filozofowania.  Wystarczy przywołać i porównać prace filozofów niemieckich, którzy często dyskutują głównie ze współczesnymi filozofami niemieckimi, prace filozofów francuskich ograniczających swoje konteksty rozważań do dokonań francuskich, Rosjan przywołujących przede wszystkim filozofów rosyjskich lub Amerykanów często całkowicie ignorujących filozofię nieamerykańską. Polskie filozofowanie stanowi na tym tle ewidentny i stale pogłębiający się dysonans.

W żaden sposób nie propagujemy idei filozofii narodowych, i z całą mocą odrzucamy wszelki nacjonalizm w filozofii. Filozofia jest z gruntu przedsięwzięciem uniwersalistycznym, jednak rodzi się i trwa w konkretnych środowiskach intelektualnych, szkołach, a także społecznych uwarunkowaniach. Wyrywanie filozofowania z jego naturalnego usytuowania jest – nie wdając się w rozważanie czynników – szkodliwe i okaleczające.

 

Koordynatorką bloku jest dr hab. Mariola Kuszyk-Bytniewska (Instytut Filozofii, UMCS). Uprzejmie prosimy o kontaktowanie się z nią w sprawach dotyczących bloku na adres emailowy: Mariola Kuszyk-Bytniewska <mkuszyk@umcs.lublin.pl> 

 

Warszawa, listopad 2017.